![Yatırım kuruluşlarının gelirleri yüzde 17 arttı https://i.bigpara.com/i/55big/lira_6540885553.jpg](https://i.bigpara.com/i/55big/lira_6540885553.jpg)
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliğinin (TSPB) yayınladığı yatırım kuruluşlarının ve portföy yönetim şirketlerinin 2019 yılı ilk çeyrek verilerine göre, bu dönemde pay senedi işlem hacmi değişmezken, repo işlemleri arttı.
Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği, 2019 yılının ilk çeyreğinde Borsa İstanbul Pay Piyasasında işlem yapan 63 aracı kurum ile bir yatırım bankasından derlediği verilere göre: 2019 yılının ilk çeyreğinde kurumların pay senedi işlem hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre değişmeyerek 1 trilyon lira oldu. Verisi derlenen kurumların vadeli işlem hacmi yüzde 9 artarak 600 milyar liraya çıktı. Tescil işlemleri dahil olmak üzere aracı kurumların sabit getirili menkul kıymet işlemleri yüzde 30 gerilerken, repo işlem hacmi aynı dönemde 2.5 katına çıktı.
2019 yılının ilk üç ayında pay senedi işlem hacminin yüzde 62'si yurt içi bireyler tarafından gerçekleştirildi. Bununla beraber yurt dışı yatırımcıların pay senedi işlem hacmi iki katına çıkarak, toplam pay senedi işlemlerinin yüzde 29'unu oluştururken, vadeli işlemlerdeki payı ise yüzde 34 oldu.
2019 yılının ilk çeyreğinde Borsa İstanbul'da doğrudan piyasa erişimi yolu ile işlem gerçekleştiren kurum sayısı 11 oldu. Aynı dönemde pay senetlerindeki işlem hacminin yüzde 13'ünü doğrudan piyasa erişimi yolu ile gerçekleşen işlemler oluştururken, aynı oran vadeli işlemlerde yüzde 21 oldu.
Doğrudan piyasa erişimi ve internet yoluyla yapılan işlemler, pay piyasasında toplam işlemlerin yarısını aşarken, vadeli işlemlerde ise bu kanalların payı yüzde 43'ü buldu.
2019 yılının ilk çeyreğinde kredi bakiyesi, 2018 sonuna göre yüzde 11 artarak 2 milyar liraya yükseldi. Sektörde çalışan sayısı 2018'in ikinci yarısından itibaren fazla değişmeyerek, 2019 yılı Mart sonunda 4 bin 911 kişi oldu. Sektörde kurum başına ortalama çalışan sayısı 77 kişi olarak hesaplandı.
Verisi derlenen kurumların varlıkları artan nakit ve nakit benzerleri ve kısa vadeli ticari alacaklarla birlikte Mart 2019 sonunda 2018 sonuna göre yüzde 32 artarak 29 milyar lira oldu. Sektörün özkaynağı ise 6.2 milyar lirada kaldı.
2019 yılının ilk çeyreğinde kurumların gelirleri önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 17 oranında artarak 1 milyar liraya ulaştı. Artışta kurum portföyüne yapılan işlemlerden elde edilen kazançların yanı sıra artan faiz seviyelerinin de etkisiyle yükselen kredili işlem faiz gelirleri etkili oldu.
Toplam gelirlerin yüzde 47'sini aracılık gelirleri oluşturdu. Geçen yılın aynı döneminde oldukça canlı olan kurumsal finansman faaliyetlerinden elde edilen gelirler ise yüzde 18 düşerek 75 milyon lira civarında gerçekleşti.
2019'un ilk çeyreğinde kurum portföyü işlemleri ve müşteri faiz gelirlerindeki artışa bağlı olarak faaliyet gelirleri arttı. Ancak, net finansal gelirlerdeki azalış faaliyet gelirlerindeki artışı olumsuz etkiledi. 2019 yılının ilk çeyreğinde verisi derlenen kurumların karı bir önceki yılın aynı dönemine göre fazla değişmeyerek 428 milyon lira oldu.
Mart 2019 itibariyle verisi derlenen 52 portföy yönetim şirketi 201 milyar lira varlık yönetiyor. Yönetilen toplam portföy büyüklüğünün yaklaşık yarısını emeklilik yatırım fonları oluştururken yatırım fonları yüzde 39, bireysel portföyler ise yüzde 12 paya sahip.
Yatırım fonu portföy büyüklüğü geçen sene sonuna göre 22 milyar lira artarak 79 milyar lira yükseldi. Artışta 2019'un ilk üç ayında para piyasası fonlarına olan 15 milyar liralık giriş etkili oldu. Diğer taraftan, alternatif yatırım fonları büyümeye devam etti.
Emeklilik yatırım fonu portföy büyüklüğü Mart 2019 sonunda 97 milyar liraya ulaştı. 2017 yılında devreye giren Otomatik Katılım Sistemindeki fon büyüklüğü 2019 Mart ayı sonunda toplam emeklilik yatırım fon büyüklüğünün 5,5 milyar lirasını oluşturdu.
Portföy yönetim şirketlerinde Mart 2019 itibarıyla 737 çalışan bulunuyor. Sektörde kurum başına ortalama çalışan sayısı 14 kili olarak hesaplandı.
Mart 2019 itibarıyla portföy yönetim şirketlerinin toplam varlıkları 835 milyon lira. Likit bir yapıya sahip sektör varlıklarının yüzde 88'i dönen varlıklarda. Sektörün öz kaynağı 723 milyon lira.
2019 yılının ilk çeyreğinde portföy yönetim şirketlerinin gelirleri, önceki yıla göre yüzde 8.0 artarak 127 milyon lira oldu. Portföy yönetim şirketleri kolektif portföy yönetimi hizmeti dışında, bireysel portföy yönetimi ve yatırım danışmanlığı hizmeti verse de, gelirlerin yüzde 92'si kolektif portföy yönetiminden elde edildi. Sektörün, yatırım fonu yönetiminden elde ettiği gelir yüzde 13 artışla 94 milyon lira oldu.
Emeklilik yatırım fonlarının büyüklüğü artsa da bu fonlardan elde edilen gelirler bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 20 azalarak 22 milyon TL oldu. Azalışta bir portföy yönetim şirketinin bir emeklilik şirketi fonlarının azami yüzde 40'ını yönetmesine izin veren ve 2018'de uygulamaya konulan düzenlemenin etkili olduğu düşünülüyor. Sektördeki net dönem karı genel yönetim giderlerindeki artışın gelirlerdeki artıştan yüksek olması nedeniyle geçtiğimiz yılın ilk çeyreğine oranla yüzde 17 azalarak 51 milyon lira indi."