KAP ***VVP*** NEO PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş.( Risk Ölçüm ve Değerleme Esasları

***VVP*** NEO PORTFÖY YÖNETİMİ A.Ş.( Risk Ölçüm ve Değerleme Esasları )

Türkçe
Risk Ölçüm ve Değerleme Esasları

Yapılan Açıklama Güncelleme mi?
Hayır (No)
Yapılan Açıklama Düzeltme mi?
Hayır (No)
Konuya İlişkin Daha Önce Yapılan Açıklamanın Tarihi
-
Bildirim İçeriği

Açıklamalar

                                                                               Fonun maruz kalabileceği risklerin ölçümünde kullanılan yöntemler şunlardır:
Fonun yatırım stratejisi ile yatırım yapılan varlıkların yapısına ve risk düzeyine uygun bir risk yönetim sistemi oluşturulmuş olup, risklerin ölçümünde uluslararası kabul görmüş, düzenlemelerde yer verilen standart ve gelişmiş istatistiki yöntemler kullanılır. Hesaplamalar izleyen günlere ait risk tahmini içerdiğinden, tahminlerin isabetliliği sonradan gerçekleşen değerler ile karşılaştırılarak günlük olarak izlenir.
Piyasa Riski: Fonun piyasa riski ölçümünde Riske Maruz Değer (RMD) Yöntemi kullanılır. RMD, fon portföy değerinin normal piyasa koşulları altında ve belirli bir dönem dahilinde maruz kalabileceği en yüksek zararı belirli bir güven aralığında ifade eden değerdir.
RMD hesaplamasında tek taraflı %99 güven aralığı, 20 iş günü elde tutma süresi, 250 iş günü gözlem süresi kullanılır.
Karşı Taraf Riski: Fon karşı taraflarla gerçekleştirilen sözleşmelerden kaynaklanan ödeme ve teslim yükümlülüklerini devamlı olarak yerine getirebilecek durumda olmalıdır. Bu hususa ilişkin kontroller risk yönetim sürecinin ayrılmaz bir parçasıdır. Fonun nakit ekstresi, türev araçları sözleşmesi ile ilgili muhabir bankaya yapılan ödeme ve türev araç sözleşmesinde yer alan ödeme tutarları karşılaştırılarak mutabakat sağlanır.
Fona dahil edilmesi düşünülen, borsa dışı repo/ters repo sözleşmelerinin, Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 32. maddesinde belirtilen derecelendirme notuna sahip olması, objektif koşullarda yapılması, adil fiyat içermesi, fonun fiyat açıklama dönemlerinde güvenilir ve doğrulanabilir bir yöntemle değerlenmesi, fonun fiyat açıklama dönemlerinde gerçeğe uygun değeri üzerinden nakde dönüştürülebilir ve sona erdirilebilir nitelikte olması zorunludur. Gerçekleştirilen borsa dışı işlemlerde karşı taraf riski swap ve forward işlemlerde işleme söz konusu olan nominal değerin fon toplam değerine oranlanması ile hesaplanacaktır. Borsa dışı opsiyonlarda ise ilgili opsiyondan elde edilebilecek potansiyel maksimum karın fon toplam değerine oranlanması ile karşı taraf riski hesaplanacaktır.
Likidite Riski: Fon portföylerinde yer alan varlıkların aylık ortalama işlem hacimleri ile ihraç tutarlarına göre oranları dikkate alınarak, fon portföylerinin ne kadar sürede likidite edilebileceği tespit edilir. Fonun nakit çıkışlarını eksiksiz ve zamanında karşılayabilecek nitelikte likiditeye sahip olup olmadığı, risk yönetimi sistemi tarafından stres testleri ile ölçülerek, olumsuz piyasa koşullarında yaşanabilecek likidite riski konusunda Kurucu Yönetim Kurulu bilgilendirilir.
İhraççı Riski: Fonda firmaların ihraç ettikleri borçlanma araçlarına yatırım yapılabildiğinden kredi riski doğmaktadır. Kredi riskini ölçümünde ihracı gerçekleştiren firmalar hakkında yeterli derecede mali analiz ve araştırma yapıldıktan sonra firmalar, uygulamada nicel ve niteliksel kriterlerden oluşan bir derecelendirme sisteminden geçirilmektedir. İlgili firmaların kredi riskine ilişkin unsurlar, yatırım komitesinde değerlendirildikten sonra, komite kararına bağlanmaktadır.
Operasyonel Risk: Faaliyetler içerisinde fonun operasyonel süreçlerindeki aksamalar sonucunda zarar oluşması olasılığını ifade eder. Kullanılan sistemlerin yetersizliği, başarısız yönetim, personelin hatalı ya da hileli işlemleri gibi kurum içi etkenlerin yanı sıra doğal afetler, rekabet koşulları, politik rejim değişikliği gibi kurum dışı etkenler kaynaklı olabilir. Fonun yasal ve mevzuat riskine konu olmaması bakımından yatırım kısıtlarının ilgili mevzuat, tebliğler, sözleşmeler, Yatırım Komitesi kararlarına ve dâhili ilgili mevzuata uygunluğunun kontrolü ve gözetimi Şirket İç Kontrol Birimince yerine getirilir. Ayrıca Fon'un kaldıraç limitine uygunluğunun kontrolü Şirket Risk Birimince günlük olarak gerçekleştirilir ve limitlere uyum haftalık bazda raporlanır. 
Değerleme esaslarına ilişkin olarak, Finansal Raporlama Tebliği uyarınca TMS/TFRS dikkate alınarak Kurucu yönetim kurulu kararı ile belirlenen değerleme esasları aşağıdaki gibidir:
Portföye alınan varlıklar alım fiyatlarıyla kayda geçirilir. Yabancı para cinsinden varlıkların alım fiyatı satın alma günündeki yabancı para cinsinden değerinin TCMB döviz satış kuru ile çarpılması suretiyle bulunur. İlgili varlığın TCMB tarafından alım satıma konu olmayan bir para cinsinden olması durumunda ise veri sağlayıcı Bloomberg'in ilgili sayfalarından alınan döviz satış fiyatları kullanılır. Söz konusu para birimi için Bloomberg'in ilgili sayfalarından Türk Lirası cinsinden fiyat elde edilemiyor ise kullanılacak kur "çapraz kur" şeklinde hesaplanır.
Genel Esaslar:
Alış tarihinden başlamak üzere portföydeki varlıklardan
a) Borsada işlem görenler değerleme gününde borsada oluşan en son seans ağırlıklı ortalama fiyat veya oranlarla değerlenir. Şu kadar ki, kapanış seansı uygulaması bulunan piyasalarda işlem gören varlıkların değerlemesinde kapanış seansında oluşan fiyatlar, kapanış seansında fiyatın oluşmaması durumunda ise borsada oluşan en son seans ağırlıklı ortalama fiyatlar kullanılır.
b) Borsada işlem görmekle birlikte değerleme gününde borsada alım satıma konu olmayan paylar son işlem tarihindeki borsa fiyatıyla borçlanma araçları, ters repo ve repolar son işlem günündeki iç verim oranı ile değerlenir.
c) Fon katılma payları, değerleme günü itibarıyla en son açıklanan fiyatları esas alınarak değerlenir.
d) Vadeli mevduat, bileşik faiz oranı kullanılarak tahakkuk eden faizin anaparaya eklenmesi suretiyle değerlenir.
e) Yabancı para cinsinden olanlar, TCMB tarafından ilgili yabancı para için belirlenen döviz alış kuru ile değerlenir. İlgili varlığın TCMB tarafından alım satıma konu olmayan bir para cinsinden olması durumunda ise veri sağlayıcı Bloomberg'in ilgili sayfalarından alınan döviz alış fiyatları kullanılır. Söz konusu para birimi için Bloomberg'in ilgili sayfalarından Türk Lirası cinsinden fiyat elde edilemiyor ise kullanılacak kur "çapraz kur" şeklinde hesaplanır.
 
1) Yabancı Sermaye Piyasası Araçları ve Yurt Dışında İhraç Edilen Yerli Sermaye Piyasası Araçları: Borsada işlem gören yabancı yatırım araçları ve yurt dışında ihraç edilen yerli sermaye piyasası araçları için Türkiye Saati ile (TSİ) 17.30'a kadar söz konusu yatırım aracının işlem gördüğü borsa kapanmış ise Finansal Raporlama Tebliği'nde belirtilen esaslara uygun olarak değerleme yapılır. TSİ 17.30'a kadar söz konusu yatırım aracının işlem gördüğü ilgili borsa kapanmamış ise aşağıda yer alan değerleme esasları uygulanacaktır.
a) "Yabancı Borçlanma Araçları", "Eurobond", "Yabancı Kira Sertifikaları", "Yurt dışında İhraç Edilmiş Kira Sertifikaları"nın değerlemesinde, Bloomberg veri dağıtım ekranlarında TSİ 16.15-16.45 arasında açıklanan temiz fiyat üzerinden alış ve satış kotasyonlarının ortalamasına (mid fiyat), birikmiş olan kupon faizinin eklenmesi ile hesaplanmış kirli fiyat baz alınır. Şu kadar ki bu kirli fiyat kullanılarak menkul kıymetin iç verim oranı bulunur ve iç verim oranı kullanılarak ilgili menkul kıymetin değerleme fiyatına ulaşılır. Alış veya satış kotasyonu bulunmaması durumunda veya tam iş günü olmayan günlerde ise değerlemede kullanılacak fiyat, bir önceki iş günü değerlemede kullanılan fiyatının ertesi iş gününe iç verimle ilerletilmesiyle bulunur.
b) "Yabancı Ortaklık Payı", "Yabancı Borsa Yatırım Fonu Katılma Payları", "Yabancı Yatırım Ortaklığı Payları", "Amerikan ve Global Depo Sertifikaları (ADR/GDR)"nın değerlemesinde, Bloomberg veri dağıtım ekranlarından TSİ 17.30-18.00 saatleri arasında alınan Volume Weigthed Average Price (VWAP) (İşlem Hacmi Ağırlıklı Ortalama Fiyat) kullanılacaktır. Değerleme günü fiyat geçmemesi halinde veya tam iş günü olmayan günlerde bir önceki iş günü kullanılan değerleme fiyatı kullanılır.
c) "Yabancı Organize Piyasalarda İşlem Gören Opsiyonlar ve Vadeli İşlem Sözleşmeleri"nin değerlemesinde, Bloomberg veri dağıtım ekranlarından TSİ 17.30- 18.00 saatleri arasında alınan fiyatlar kullanılacaktır. Değerleme günü borsada işlem geçmemesi halinde veya tam iş günü olmayan günlerde bir önceki iş günü kullanılan değerleme fiyatı kullanılır.
d) Ancak olağanüstü durumların meydana gelmesi durumunda veya yaz/kış saati uygulamaları nedeniyle Kurucu Yönetim Kurulu kararı ile değerlemede kullanılacak fiyatlar yukarıda yer alan saatler dışında da Bloomberg veri dağıtım ekranlarından ya da farklı veri dağıtım kanallarından alınabilir.
2) Yapılandırılmış Yatırım Araçları: Yapılandırılmış yatırım araçlarının değerlemesinde borsada ilan edilen fiyat kullanılır. İlgili kıymette işlem geçmemesi halinde son fiyat (borsada hiç işlem geçmemesi halinde nitelikli yatırımcılara arz/halka arz fiyatı) kullanılır. Borsada işlem görmeyen ancak veri dağıtım kanalları aracılığıyla fiyatı ilan edilmiş yapılandırılmış yatırım araçları için değerlemede veri dağıtım kanallarında en son ilan edilen fiyat kullanılır.
3) Kredi Temerrüdüne Dayalı Borçlanma Araçları ve Benzer Yapıdaki Borçlanma Araçları: Kredi temerrüdüne dayalı borçlanma aracı ve/veya benzer yapıdaki borçlanma araçları için borsada işlem görme şartı aranır. İlgili varlıkların değerlemesinde borsada geçen son fiyat veya bulunması halinde veri dağıtım kanalları aracılığıyla ilan edilen güncel fiyatlar kullanılır.
4) İleri Valörlü Borçlanma Araçları ve Altın İşlemleri: İleri valörlü alınan varlıklar valör tarihine kadar portföye dahil edilmez. İleri valörlü satılan varlıklar ise valör tarihine kadar portföyde kalmaya ve değerlenmeye devam eder. İşlem tutarları ise valör tarihine kadar takastan alacak veya takasa borç olarak takip edilir. İleri valörlü varlık alım/satım sözleşmesi ayrı bir vadeli işlem sözleşmesi olarak değerlenir. İleri valörlü sözleşmenin değeri alış ve satış işlemlerinde aynı yöntemle hesaplanırken işlem alış ise pozitif (+), satış ise negatif (-) bir değer olarak portföy değeri tablosuna yansıtılır.
İleri valörlü sözleşmenin konusunun borçlanma aracı olması durumunda ileri valörlü sözleşmenin değeri borçlanma aracının vade sonu değerinin ve (varsa) gelecek kupon değerlerinin, sözleşmeye konu borçlanma aracının piyasa bileşik faizi kullanılarak işlemin valör tarihine iskonto edilmesi ve bu değerlerin toplanması ile bulunur. Hesaplamada sözleşmeye konu borçlanma aracının bileşik faizi olarak varsa değerleme gününde BIST Borçlanma Araçları Piyasasında valör tarihi işlemin valör tarihi ile aynı olan işlemlerin ağırlıklı ortalama faiz oranı, yoksa değerleme gününde BIST Borçlanma Araçları Piyasasında aynı gün valörlü gerçekleşen işlemlerin ağırlıklı ortalama faiz oranı, yoksa borçlanma aracının en son aynı gün valörlü olarak işlem gördüğü gündeki aynı gün valörlü işlemlerin ağırlıklı ortalama faiz oranı, bu da yoksa borçlanma aracının ihraç tarihindeki bileşik faiz oranı kullanılır.
İleri valörlü sözleşmenin konusunun altın olması durumunda değerlemede kullanılacak fiyat olarak varsa değerleme gününde BIST Kıymetli Madenler Piyasasında işlemin valör tarihi ile aynı olan işlemlerin ağırlıklı ortalama fiyatı, yoksa değerleme gününde BIST Kıymetli Madenler Piyasasında aynı gün valörlü gerçekleşen işlemlerin ağırlıklı ortalama fiyatı, yoksa valör tarihinden işlem tarihine gidilerek bulunan ilk aynı gün valörlü işlemlerin ağırlıklı ortalama fiyatı, bu da yoksa ileri valörlü sözleşmede yer alan fiyat kullanılır.
5) Borsa Dışı Repo ve Ters Repo Sözleşmeleri: Borsa dışı repo-ters repo sözleşmelerinde değerleme ilgili sözleşmede belirlenen faiz oranı iç verim oranı olarak kullanılarak değerleme yapılır.
6) Borsa Dışı Türev Araç ve Swap sözleşmelerine ilişkin değerleme Borsa dışı türev araç ve swap sözleşmelerinin değerlemesinde güncel fiyat kullanılır. Portföye alım aşamasında borsa dışı forward, opsiyon ve swap sözleşmelerinde güncel fiyat olarak karşı taraftan alınan fiyat kotasyonu kullanılır.
Alış tarihinden başlamak üzere portföydeki borsa dışı türev araç ve swap sözleşmelerinin değerlemesinde
a)Opsiyon sözleşmelerinde güncel fiyat olarak karşı taraftan alınan değerleme fiyatı kullanılır. Borsa dışı opsiyon sözleşmeleri için fonun fiyat açıklama dönemlerinde değerlemede kullanılmak üzere güncel piyasa fiyatının bulunmadığı durumlarda ve karşı taraftan değerleme fiyatı alınamadığı durumlarda teorik fiyat hesaplanarak değerleme yapılır. Teorik fiyat Black&Scholes modeli, Binomial model veya Monte-Carlo simülasyonu gibi genel kabul görmüş yöntemlerden, opsiyon sözleşmesinin yapısına ve dayanak varlığa uygun olanı kullanılarak hesaplanır. Hesaplama için opsiyon sözleşmesinin yapısına ve dayanak varlığa göre Bloomberg OVML, Bloomberg OVME sayfaları ya da uygun görülebilecek diğer hesaplama araçları/yazılımları kullanılacaktır. Bu yöntemlerle elde edilen ve 100 baz puanlık yüzdesel prim alış/satış kotasyonu varsayımı ile hesaplanan alış (bid) veya satış (ask) fiyatı kullanılacaktır. Değerlemede, dayanak varlığın spot fiyatı olarak 5.5.1. maddesinde yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen fiyatlar kullanılır. Farklı ve daha karmaşık yapıda opsiyonların kullanılması ya da değerleme için oluşabilecek diğer unsurlar durumunda ise, değerleme için en uygun yöntem kullanılacaktır.
b) Forward sözleşmelerinde güncel fiyat olarak dayanak varlığın spot fiyatı baz alınarak hesaplanan teorik fiyat kullanılarak değerleme yapılır. Teorik fiyat dayanak varlığın 5.5.1. maddesinde yer alan esaslar çerçevesinde belirlenen spot fiyat kullanılarak, değerleme günü ile forward işlemin vade tarihi arasındaki gün sayısı ve ilgili para birimlerinin piyasa faiz oranları kullanılmak suretiyle hesaplanır. Şu kadar ki dayanak varlığı döviz olan bu tarz işlemlerde veri sağlayıcı Bloomberg'in ilgili sayfalarından forward değerleme için hesaplanan değerler veya uygun görülen benzer ilgili programlardan forward değerleme için hesaplanan değerler güncel fiyat olarak kullanılır.
c) Swap sözleşmelerinde, güncel fiyat olarak karşı taraftan alınan fiyat kullanılır. Borsa dışı diğer swap sözleşmeleri için fonun fiyat açıklama dönemlerinde değerlemede kullanılmak üzere güncel piyasa fiyatının bulunmadığı durumlarda ve karşı taraftan fiyat alınamadığı durumlarda teorik fiyat hesaplanarak değerleme yapılır. Şöyle ki swap sözleşmeleri nitelik açısından pek çok farklı form altında yapılabileceğinden, swap sözleşmelerin değerlemesine esas teşkil eden yerel faiz, yabancı para cinsinden döviz, döviz kurları ya da diğer değerleme faktörleri hakkındaki bilgiler belgelendirilecek olup, teorik fiyat hesaplamasında, sözleşmenin konusuna göre tahvil fiyatlaması yöntemi (IRR), FRA (Forward Rate Agreement) yöntemi gibi bugünkü değer hesaplama yöntemleri ile sözleşmelerin niteliğine uygun diğer genel kabul görmüş teorik fiyatlama yöntemleri kullanılacaktır.
Dayanak varlığı/varlıkları para birimi olan borsa dışı forward, opsiyon ve swap sözleşmelerinde değerlemede ilgili para biriminin spot fiyatı olarak değerlemedeki işlem yönüne göre TCMB Döviz Satış Kuru veya TCMB Döviz Alış Kuru kullanılır. İlgili para biriminin TCMB tarafından alım satıma konu olmayan bir para birimi olması durumunda ise işlem yönüne göre veri sağlayıcı Bloomberg'in ilgili sayfalarından alınan döviz alış veya döviz satış fiyatları kullanılır. Söz konusu para birimi için Bloomberg'in ilgili sayfalarından Türk Lirası cinsinden fiyat elde edilemiyor ise kullanılacak kurlar "çapraz kur" şeklinde hesaplanır.
 
Borsa dışında taraf olunacak sözleşmelerin herhangi bir ilişkiden etkilenmeyecek şekilde objektif koşullarda yapılmasının ve adil bir fiyat içermesinin sağlanmasına ilişkin olarak
Borsa dışında taraf olunacak repo/ters repo sözleşmeleri ile türev araç ve swap sözleşmelerinin yapıldığı anda işlemin karşı tarafından alınan kotasyon ile Reuters, Bloomberg ve Matriks veri sağlayıcılarının ekranlarından aynı veya benzer özellik gösteren sözleşmelere ilişkin temin edilen kotasyonlar baz alınarak yapılacak karşılaştırma ile gerekli kontroller yapılır. Anılan veri sağlayıcılarında ilgili kotasyon bulunamayan durumlarda, kurucunun risk bölümünün yapacağı teorik fiyat hesaplamaları baz alınarak karşılaştırma yapılır.
Borsa dışı türev araç sözleşmelerine ilişkin olarak Risk Yönetim Birimi tarafından opsiyonlar için Black&Scholes modeli, Binomial model veya Monte Carlo simülasyonu yöntemlerinden opsiyonun tipine uygun olanı, Forward sözleşmeler için Interest Rates Differential, swap sözleşmeleri için de gelecekteki nakit akımlarının bugüne indirgenmesi yöntemi kullanılarak teorik fiyat hesaplanır.
Borsa dışında taraf olunacak sözleşmelerde üzerinde anlaşılan oran, kur ya da fiyatın basiretli bir yatırımcıdan bekleneceği gibi bu baz kotasyonlara ya da hesaplamalara yakın olması gerekmektedir.




http://www.kap.org.tr/tr/Bildirim/1171711


BIST